Kadın Hormonları ve Ataxia: Neden Bazı Günler Daha Ağır Hissettiriyor

Ataxia ile yaşamak bana şaşırtıcı bir şey öğretti: bedenim hâlâ anlamaya çalıştığım bir dil konuşuyor ve keşfettiğim en büyük şeylerden biri, kadın hormonlarının belirtilerimi ne kadar güçlü etkilediği.

Uzun bir süre, belirli günlerde “rastgele” kötüleştiğimi sandım. Ama öğrendikçe fark ettim ki hiç de rastgele değildi, adet döngümdü.

Östrojen Düşünce, Ben de Düşüyorum

Östrojen genellikle sinir sistemini destekler, bu yüzden düştüğünde—özellikle adetimden hemen önce bunu hemen hissederim. O günlerde:

• dengem bozulur
• koordinasyonum kırılgan gelir
• zihin bulanıklığım derinleşir
• tremorlarım artar
• konuşmak bile daha yavaş ve ağırlaşır

Sanki biri beynimle bedenim arasındaki bağlantıyı prizden çekmiş gibi gelir.

Progesteron: Sessiz Ağırlık

Luteal evrede progesteron yükselir. İnsanlar ona sakinleştirici bir hormon der, ama bana çoğu zaman yerçekiminin birden ikiye katlanmış gibi gelir. Progesteron yüksekken:

• daha yavaş hissederim
• kaslarım kötü tepki verir
• çabuk yorulurum
• her şey daha zahmetli olur

Ataxia’sı olan biri için bu “yavaşlama” bunaltıcı hale gelir.

Luteal Evre yani Cehennem Evresi

Bu evre beni pek çok yönden etkiler:

• Vücut sıcaklığım yükselir.
• Şişkin ve ağır hissederim.
• Uykum bozulur.
• Tremorum güçlenir.
• Dengem öngörülemez olur.
• Çok depresif hissederim ve bu motivasyonumu etkiler.

Her seferinde kendimi şöyle düşünürken yakalıyorum: “Neden yine kötüleşiyorum?” Sonra döngüme bakıp hatırlıyorum… Ben değilim. Hormonlar.

Ve Son Zamanlarda… Döngüm Gecikti ve Her Şeyi Değiştiriyor

Son birkaç aydır adetlerim gecikiyor. Bazen iki ayda bir kez kanıyorum. Ve bu olduğunda luteal evrem aşırı uzun oluyor—normal ya da yönetilebilir gelenin çok ötesinde. Bu, belirtilerimi kaldırmayı çok daha zorlaştırdı. Birkaç zor gün yerine, bu ağır hormonal halde haftalarca sıkışıp kalıyorum. Bedenim ara vermiyor. Sinir sistemim sıfırlanmıyor. Döngümün en kötü kısmında fazla uzun kalıyorum.

Şu anda 50 gün oldu ve hâlâ luteal evredeyim. Ve dürüst olmak gerekirse… kendimi berbat hissediyorum.

Bazı anlarda “Bugün iyiyim,” diye düşünüyorum, bir sonraki anda birden yine düzgün yürüyemiyorum. Öngörülemez, yorucu ve zihnen tüketen bir şey. Bu uzun luteal evre iyileşmemi yavaşlatıyor. Her şeyi daha ağır kılıyor. Bedenimin, dinlenmeye hiç fırsat bulamadan sürekli yokuş yukarı savaştığı gibi geliyor.

Adetim Nihayet Başladığında, Yeniden Nefes Alabiliyorum

Kanama başladığı anda bir şey kayıyor. Progesteron düşüyor. Östrojen biraz yükseliyor. Ve birden:

• dengem biraz daha kolay geliyor
• başım daha net geliyor
• bedenim yeniden biraz daha bana ait gibi geliyor

Mükemmel değil. Ama daha hafif.

Kendimi Suçlamamayı Öğrenmek

Çok uzun süre kendime sormaya devam ettim: “Ne yanlış yapıyorum?”, “Neden yine başarısız oluyorum?”. Ama başarısız olmuyordum. Bedenim yalnızca döngüsünden geçiyordu. Bunu anlamak, kendime daha fazla şefkatle yaklaşmama yardım etti. Bedenimle savaşmayı bırakıp onu dinlememe yardım etti. MBSR (farkındalık temelli stres azaltma) meditasyonları bunda gerçekten yardımcı oldu.

Bu Günlerde Bana Ne Yardımcı Oluyor

Herkes farklıdır, ama şu şeyler luteal günlerimi daha yönetilebilir kılıyor:

• elektrolitler, özellikle magnezyum
• ağır antrenmanlar yerine nazik yürüyüş
• uyku rutinimi sabit tutmak
• şeker, gluten ve işlenmiş gıdadan kaçınmak
• daha yumuşak nefes çalışmaları (çünkü güçlü nefes egzersizleri luteal evrede bazen bayıltıyor beni)
• uyku öncesi meditasyon
• sarılmak, okşamak :3

Bunlar her şeyi düzeltmiyor, ama en zor günleri daha fazla nezaketle ve daha az korkuyla atlatmama yardım ediyor.

Bunu Neden Yazıyorum…

Çünkü nörolojik durumu olan birçok kadına hormonların belirtilerini etkileyebileceği hiç söylenmiyor. Çünkü keşke bunu bana daha önce biri anlatsaydı. Çünkü iyileşme yolculuğum hiç de doğrusal değil ve çünkü kadın bedeni basit bir makine değil. Aynı anda ritmik, hassas, yanıt veren, güçlü ve kırılgan. Ve ataxia’sı olanlarımız için bu ritimler belirtilerimizi çok gerçek yollarla şekillendirebiliyor.

Eğer ataxia ile yaşayan bir kadınsan ve döngünün belirli evrelerinde kendini daha kötü hissediyorsan: bunu hayal etmiyorsun ve yalnız değilsin.

Bunun hakkında aşağıda listelediğim bilimsel kaynaklar da var:

1. Sex-steroid hormones relate to cerebellar structure and connectivity
2. Targeting the non-classical estrogen pathway in neurodegeneration
3. Estrogen receptor beta in astrocytes modulates neurodegeneration
4. Endogenous estrogen formation is neuroprotective in a model of cerebellar ataxia
5. The cerebellum as a target for estrogen action
6. On the role of sex steroids in biological functions
7. Molecular and Clinical Oncology – Paraneoplastic Cerebellar Degeneration Case Report
8. Discovery of Therapeutics Targeting Oxidative Stress in Autosomal Recessive Cerebellar Ataxias
9. Sex Differences in a Novel Mouse Model of Spinocerebellar Ataxia Type 1 (SCA1)